Διάλογοι του ΙΣΝ: Το περιβάλλον σε 30 χρόνια

Ο κόσμος αντιμετωπίζει μια παγκόσμια πολυκρίση: χαμηλή ανάπτυξη και αυξανόμενη υπερχρέωση, επιταχυνόμενη κλιματική αλλαγή και απώλεια βιοποικιλότητας, ανασφάλεια τροφίμων–ενέργειας–νερού, διεύρυνση ανισοτήτων, ταχεία αστικοποίηση, γεωπολιτικό κατακερματισμό και μειούμενη εμπιστοσύνη στους πολυμερείς θεσμούς. Οι προκλήσεις αυτές είναι μη γραμμικές, χωρικά ετερογενείς και αλληλοενισχυόμενες. Ως αποτέλεσμα, μονοτομεακές ή βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις συχνά μετατοπίζουν τις πιέσεις μεταξύ συστημάτων αντί να τις επιλύουν. Η αντιμετώπιση της σημερινής παγκόσμιας «πολυκρίσης» απαιτεί ολοκληρωμένες, εφαρμόσιμες και χωρικά ρητές διαδρομές μετασχηματισμού, που να εξισορροπούν βραχυπρόθεσμους συμβιβασμούς με τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα.

Οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο συστημικού μετασχηματισμού, και η ανθρωπότητα διαθέτει ήδη την επιστημονική γνώση, την τεχνολογική ικανότητα, τα εργαλεία πολιτικής και τους χρηματοδοτικούς πόρους για την επίτευξή τους. Ωστόσο, η παγκόσμια υλοποίηση παραμένει κάτω από το 20%. Το χάσμα αυτό αντανακλά αδύναμη λογοδοσία και την απουσία ενός λειτουργικού Παγκόσμιου Κοινού, με εντολή να συντονίζει, να επιταχύνει και να κλιμακώνει την εφαρμογή των ΣΒΑ. Απαιτείται επειγόντως μια κατάλληλη παγκόσμια αρχιτεκτονική για την ευθυγράμμιση προσπαθειών, την κινητοποίηση χρηματοδότησης και τεχνολογίας και την παροχή μετρήσιμων αποτελεσμάτων.

Η ολοκληρωμένη αξιολόγηση και η συστημική μοντελοποίηση βάσει δεδομένων είναι κεντρικές σε αυτή τη μετάβαση. Μεταφράζοντας αποφάσεις πολιτικής και επενδύσεων σε ποσοτικοποιημένες επιπτώσεις σε κλίμα, ενέργεια, νερό, τρόφιμα, υγεία, μεταφορές και οικονομία, τα ολοκληρωμένα μοντέλα καθιστούν σαφείς τους συμβιβασμούς, τις συνέργειες και τις κατανεμητικές επιπτώσεις. Σε συνδυασμό με συμμετοχική διακυβέρνηση, ανάπτυξη ικανοτήτων και ψηφιακές πλατφόρμες, η μοντελοποίηση μετατρέπεται σε λειτουργικό πλαίσιο υποστήριξης αποφάσεων.

Το AE4RIA Global Climate Hub, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και με επικεφαλής εμένα, αποτελεί παράδειγμα αυτής της νέας γενιάς διασύνδεσης επιστήμης–πολιτικής. Ως Επικεφαλής Επιστήμονας της Παγκόσμιας Έκθεσης Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ 2027, ηγούμαι της παγκόσμιας προσπάθειας για την παροχή ολοκληρωμένων, πολιτικά συναφών τεκμηρίων, για την τελική ώθηση προς την Ατζέντα 2030 και για τη δημιουργία ανθεκτικών, δίκαιων και βιώσιμων συστημάτων πέρα από αυτήν.