Φυσική τεχνητή νοημοσύνη & ανθρωποειδή: Προσδοκίες vs πραγματικότητα

Τα ανθρωποειδή ρομπότ βρίσκονται στο σημείο όπου συναντώνται η μηχανική, ο μύθος και το design. Παρά το γεγονός ότι υπόσχονται να μας υποστηρίξουν με πολλαπλούς τρόπους, αφυπνίζουν, παράλληλα, βαθιά ριζωμένους φόβους: την απώλεια ελέγχου, την εξαπάτηση, την αντικατάσταση του ανθρώπου, αλλά και εκείνη την αίσθηση του ανοικείου, ότι συναντάμε κάτι σχεδόν -όχι απολύτως- ανθρώπινο.

Καθώς τα ανθρωποειδή ρομπότ μετακινούνται από τα εργαστήριά μας σε πραγματικούς χώρους εργασίας και δημόσιους χώρους, οι προκλήσεις παύουν να είναι αποκλειστικά τεχνικής φύσης. Ένα ρομπότ μπορεί να περπατά, να σηκώνει αντικείμενα, να μιλάει και να εκτελεί εργασίες, εάν, όμως, οι άνθρωποι δεν το κατανοούν ή δεν αισθάνονται ασφαλείς κοντά του, τότε δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά επιτυχημένο.

Κατά την ανάπτυξη του ανθρωποειδούς ρομπότ Apollo από την Argodesign σε συνεργασία με την Apptronik, προέκυψαν σημαντικά διδάγματα σχετικά με το πώς σχεδιάζεται μια μηχανή που οι άνθρωποι μπορούν να κατανοήσουν και να εμπιστευτούν. Η επιτυχία ανθρωποειδών, όπως ο Apollo, δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνική αρτιότητα. Πρέπει να είναι κατανοητά, προσιτά και ειλικρινή. Τα σώματα, τα πρόσωπα, οι οθόνες, οι χειρονομίες και οι κινήσεις τους πρέπει να βοηθούν τους ανθρώπους να αντιλαμβάνονται τι είναι, τι κάνουν και πώς να αλληλεπιδρούν μαζί τους. Το μέλλον των ανθρωποειδών ρομπότ δεν θα καθοριστεί μόνο από τις τεχνολογικές μας δυνατότητες, θα εξαρτηθεί κυρίως από το αν θα καταφέρουμε να σχεδιάσουμε μηχανές με τις οποίες οι άνθρωποι θα είναι πραγματικά πρόθυμοι να ζήσουν και να εργαστούν.

Τα ανθρωποειδή αναμένεται να έχουν επαναστατικό κοινωνικό αντίκτυπο, και όμως ακόμη δεν γνωρίζουμε εάν πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε με ενθουσιασμό ή επιφυλακτικότητα. Παρότι η κατασκευή ανθρωποειδών μετρά περισσότερα από 2.000 χρόνια, η απόσταση ανάμεσα σε ένα ή δύο πειραματικά ή ψυχαγωγικά ανδροειδή και στην ευρεία εμπορική αξιοποίηση ολόκληρων στόλων ανθρωποειδών παραμένει τεράστια.

Η ομιλία παρουσιάζει δεδομένα, παραδείγματα και πραγματικές εξελίξεις από την πρώτη γραμμή της ρομποτικής επανάστασης, μέσα από μια οπτική που δεν περιορίζεται μόνο στο τι είναι τεχνολογικά εφικτό, αλλά εξετάζει και τι έχει ουσιαστική κοινωνική αξία, πώς οι επενδύσεις διαμορφώνουν την πορεία της ρομποτικής, και με ποιους τρόπους οι άνθρωποι μπορούν ακόμη να επηρεάσουν την κατεύθυνση αυτού του τεχνολογικού τσουνάμι. Διότι τελικά πρόκειται για τη δική μας ιστορία και μπορούμε να της δώσουμε ένα happy ending.

Η τεχνητή νοημοσύνη εγκαταλείπει το cloud και εισέρχεται στον πραγματικό κόσμο, όχι ως αφηρημένος κώδικας αλλά ως εγγενές χαρακτηριστικό φυσικών συστημάτων, όπως τα ίδια τα ρομπότ. Αυτή είναι η υπόσχεση της φυσικής τεχνητής νοημοσύνης: μιας νοημοσύνης συμπαγούς, προσαρμοστικής και ενσωματωμένης, εμπνευσμένης από τη δυναμική των ζωντανών οργανισμών. Μια τέτοιου είδους τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να καταστήσει τα ρομπότ πιο αποδοτικά, αξιόπιστα και ανθρωποκεντρικά. Ταυτόχρονα, όμως, μας καλεί να αναμετρηθούμε με ορισμένα κρίσιμα ερωτήματα: Τι σημαίνει το γεγονός ότι η νοημοσύνη δεν διαχωρίζεται πλέον από τον πραγματικό κόσμο, αλλά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη μαζί του; Θα αποτελέσει η φυσική τεχνητή νοημοσύνη θεμέλιο για την ανθεκτικότητα και φροντίδα ή θα μας εγκλωβίσει σε τεχνολογίες από τις οποίες δεν θα μπορούμε να ξεφύγουμε ή να ελέγξουμε;

Από την αρχή της ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, που οφείλεται στη διάδοση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων στο ευρύ κοινό, οι ερευνητές έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους για την επίτευξη της Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης (AGI). Τα σημερινά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης (AIs) και οι πρακτορικές εφαρμογές τους βασίζονται σε τεχνικές μηχανικής μάθησης, με ρίζες που φτάνουν στη δεκαετία του ‘70 και εξαρτώνται από την πρόσβαση σε τεράστιες ποσότητες ενέργειας και δεδομένων.

Καθώς επιχειρούμε να καταστήσουμε αυτά τα μοντέλα πιο ευέλικτα, με στόχο τη δημιουργία Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης (AGI) ικανής να αλληλεπιδρά με τον φυσικό κόσμο, οι ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις μας σε ενέργεια, νερό και δεδομένα επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους περιορισμένους πόρους και τις υφιστάμενες υποδομές, παράλληλα με τις ανάγκες της κοινωνίας Η ομιλία θα εξετάσει ένα πιθανό εναλλακτικό μέλλον, στο οποίο η υπολογιστική ισχύς δεν βασίζεται στο πυρίτιο αλλά στη βιολογία, με στόχο την προώθηση της πορείας προς την AGI, αλλά με μικρότερες απαιτήσεις σε ενέργεια, δεδομένα και νερό.